Opisywanie banknotów

Stany zachowania- oparte o standardy IBNS czyli International Bank Note Society oznaczone kodami literowymi oraz ich odpowiedniki oznaczone liczbowo, które mogą również mieć czasami dodany symbol minusa lub plusa:

UNC- uncirculated czyli nie obiegowe, stan 1, w stanie bankowym - idealnie zachowany egzemplarz, bez widocznych śladów obiegu. Papier musi być czysty, sztywny, „szeleszczący”, żywe kolory, ostre rogi.

aUNC- about UNC, about uncirculated czyli stan -1, stan prawie bankowy- wizualnie banknot znakomity, ale z minimalnymi śladami obiegu może mieć niewielkie ugięcia od liczenia lub ślad pionowy po maszynie liczącej/sortującej albo lekkie ugięcie przez środek- nie złamanie. Nie może jednak mieć jednocześnie dwóch cech. Papier powinien być czysty a rogi ostre. Chyba że jedynym mankamentem są nieostre rogi albo jedyny mankament to tylko jeden złamany róg.

XF lub EF- Extremly Fine czyli stan 2, stan wyśmienity lub stan piękny- bardzo atrakcyjny banknot posiadający niewielkie ślady obiegu. Może posiadać do trzech zgięć lub jedno wyraźne złamanie. Papier czysty i sztywny, żywe kolory i rogi ostre.

VF- Very Fine czyli stan 3, stan bardzo ładny- atrakcyjny egzemplarz, ale już posiada większe ślady obiegu. Może mieć liczne zgięcia w pionie i poziomie. Papier może być lekko przybrudzony, lecz wciąż sztywny ale już nie szeleszczący. Marginesy czy rogi mogą mieć wyraźne ślady obiegu, ale bez naddarć czy bez całkowitego zaokrąglenia.

F- Fine czyli stan 4, stan ładny- banknot mocniej zużyty, liczne zagięcia, złamania oraz zmarszczenie papieru. Papier przybrudzony oraz może być nieco miękki. Mogą pojawić się naddarcia na marginesach, ale nie mogą dochodzić do obrazka. Wytarcie na środku nie powinno tworzyć dziurki lub przedarcia. Wyraźne kolory. Dopuszczalne są dziurki po zszywce.

VG- Very Good czyli stan 5, stan bardzo dobry- mocno zużyty banknot, ale wciąż cały. Rogi mogą być zużyte i zaokrąglone, możliwe małe naddarcia, nacięcia i mogą sięgać pola banknotu. W centralnej części możliwe przetarcie lub dziurka od wielokrotnego zginania. Dopuszczalne są zabrudzenia i plamy, kolory mogą być wyblakłe, papier miękki, ale nie może brakować żadnego fragmentu papieru.

G- Good czyli stan 6, stan dobry- mocno zużyty banknot, wady i ubytki spowodowane długim obiegiem, są to liczne złamania, plamy, zabrudzenia czy napisy, dziurki oraz drobne ubytki.

FAIR- czyli stan 7, stan dostateczny- bardzo mocno zużyty banknot, mogą wystepować braki w papierze lub cześć grafiki/ napisów sa nieczytelne.

POOR- czyli stan 8, stan słaby- mocno zużyty banknot, ale wciąż cały. Rogi mogą być

Tradycyjnie banknoty były drukowana na papierze co powodowało, że były one płaskie i gładkie, bez większych pofalowań, wybrzuszeń czy wypukłości. Przykładami takich banknotów są polskie banknoty okresu PRL. W czasach kiedy nie było nie tylko drukarek, ale i komputerów, głównym zabezpieczeniem były skomplikowane ornamenty na banknocie i czasami delikatny znak wodny. Rozwój technologii i szerszy dostęp do niej, zmusił mennice do zmiany technologii produkcji, aby uniknąć fałszerstw. Spowodowało to, że banknoty przestały być płaskie, ale nie przestały być oceniane jako UNC, co u niektórych kolekcjonerów budzi kontrowersje. Są to natomiast naturalne cechy wynikające z procesów produkcji, jest to naturalna cecha nowych banknotów, dlatego nie obniża ich gradingu. Jeśli banknot były uszkodzony w procesie produkcji to byłby określony jako destrukt. W innym przypadku jest to naturalna cecha.

Od lat 90-tych zaczęto wprowadzać dodatkowe zabezpieczenia w postaci pasków zabezpieczających z metalu, tworzyw sztucznych czy na przykład hologramy. Spowodowało to, że w procesie cięcia pojawiły się odkształcenia w miejscu tych zabezpieczeń. Wynika to z różnej struktury materiału z jakiego jest wykonana dana część. Inaczej podczas cięcia zachowa się papier a inaczej metal czy plastik. Dlatego jeśli w danym banknocie jest połączenie przynajmniej dwóch różnych materiałów zazwyczaj będzie to widoczne w postaci zafalowania w okolicy paska zabezpieczającego, im szerszy pasek tym większe odkształcenie. Przykładem są tutaj banknoty ze Szwecji czy Danii.

Często na górze i/lub na dole banknotu w okolicach włókien zabezpieczających pojawia się półkoliste ugięcie czyli tzw. paznokieć. Przykładem są banknoty z Wenezueli.

Innym elementem, który nie wpływa na obniżenie oceny jest delikatne zafarbowanie na marginesie. Zdarza się to często jeśli farba jest czarna lub ciemna a marginesy białe jak na przykład banknoty dolarowe z USA czy Japonii. Banknoty, które są w paczce bankowej i ściśle przylegają do siebie naturalnie mogą zafarbować sąsiedni banknot.

Cornerstone- celowe pofalowanie umieszczone w rogach banknotów, często stosowane przez brytyjską wytwórnie Thomas de la Rue, która dostarcza banknoty do wielu krajów Afryki czy Karaibów.

Są to całkowicie naturalne i zamierzone elementy występujące na banknotach w stanie UNC. Podobnie jak w latach 80., gdy wyraźny znak wodny powodował lekkie wybrzuszenie papieru – co mimo to nie wpływało na ocenę banknotu jako UNC – tak samo dziś wypukłości w miejscu paska zabezpieczającego czy tzw. „paznokieć” nie mają wpływu na grading banknotu.